Zamanı, planlarımı bu kadar geriden takip etmek hiç hoşuma gitmiyor ama bazen, zaman gerçekten “uçuyor”. Şu son iki hafta o kadar yoğun geçti ki, bulduğum tüm boş zamanlarda yapmak istediğim tek şey uyumaktı. Bazen kendimi klonlamanın ciddi ciddi iyi fikir olduğunu düşünüyorum. :) Tam iki haftadır, Windows 7’nin lansmanı ve öncesinde 41-29’un tasarladığı “Deney 7” projesi hakkında yazmayı planlıyordum. İki hafta!!! Ben yazana kadar, proje oldukça yol aldı elbette. Projeye ilişkin ilk bilgiye, “friendfeed”de Alemşah Öztürk’ün feed’inde rastlamıştım. Takip eden günlerde de, okulda konusu geçti. Windows 7’yi deneyimlemeyi merak ve sabırsızlıkla bekliyorum.
Bu sabah Akbank’tan hoş bir e-posta bildirimi aldım. "Akbank Çağdaş Sanat Haritası". Şöyle diyor; "Akbank Sanat; Akbank Çağdaş Sanat Haritası ile İstanbul'un çağdaş ve güncel sergilerinin yer aldığı tüm sanat kurumlarının, müzelerinin ve galerilerinin sergi takviminin basılması ve internetten yayınlanması projesini hayata geçirerek bir ilki gerçekleştirdi. Eylül-Ekim 2009 tarihli ilk sayısı ile sanatseverlerin beğenisine sunulan Akbank Çağdaş Sanat Haritası sürekli güncellenerek şehrin farklı merkezlerinden ücretsiz olarak dağıtılacak. İstanbul'daki çağdaş sanat kurumları, müzeler ve galerileri tek adreste bir araya getiren Akbank Çağdaş Sanat Haritası, ayrıca internet ortamında da (www.akbanksanatharitasi.com) sanatseverlerin kullanımına sunuldu."
Olumlu, olumsuz pek çok yazıya, fikre, tartışmaya konu oldu bu yeni seri. Facebook’ta beni çok güldüren durum mesajlarından tutun da, köşe yazarlarına ve kahve molası sohbetlerine kadar günlük hayatın içinde konuşulur bir etkisi de oldu ama. Zamanlama tamamen tesadüf mü, yoksa Türkiye Reklam Konseyi’nin ve bankaların sessiz bir anlaşması gibi ortak bir iletişim “yüklemesi” mi yapıyor bilmiyorum, velakin son dönemde üç tane ekonomik canlanmaya, alışverişe ve dolayısıyla ekonomik dönüşüme katkı çağrısı yapan çalışmaya rastladım. Bunlardan birisi, Akın Öngör’lü, Yaman Törüner’li, Deniz Gökçe’li, Meliha Okur’lu “Ekonomik Canlılık” Kampanyası.
Dün tam da böyle bir şeyden söz ediyordum! Buyrun okuyun... Bankacılar 3G’ye hızlı geçti ‘cep’te görüntülü şube kurdu. .
Son zamanlarda en beğendiğim reklam filmi Maximiles. Kadın ve erkek versiyonları ile son bir kaç aydır sık frekans diyebileceğimiz kadar sık dönen, iki "vurucu" film… Son günlerde biraz daha takık hale geldim. Reklam, son zamanlardaki ruh halim vesilesi ile duygu olarak beni çok fazla yakalıyor sanırım, en büyük sebep bu. Ama bir pazarlama iletişimcisi gözüyle baktığım zaman, reklamın tonunu bir kredi kartına değil de, teknolojik bir markaya ya da ürüne daha çok yakışacağına inanıyorum. Hani mesela gündem itibarı ile 3G için “cuk” olurdu herhalde. Vodafone’un 2008’de yayınladığı 3G reklamı son derece başarılıydı mesela, Turkcell de Maximiles tonunda bir reklamla öldürücü ...
Şimdi nereden çıktı diyeceksiniz. Bir süredir esiyorum deliler gibi ama son noktayı bu sabah okuduğum bir yazı koydu. Ofis insanı değilim! Yıllardır ait olmadığım, kendimi ait hissetmediğim plaza ortamlarında “hayatımı sürdürebilmek” için, içinde aşk olmadan çalışmaktan çok sıkıldım! Pazarlamanın laf olsun, organizasyon şemalarında boşluk doldursun diye oluşturulmadığı, üç beş iletişim faaliyetinin, herkesin “me too” diye bağıra çağıra yaptığı aynı şeyleri “başarılı pazarlama faaliyeti” olarak nitelendirmediği, markaya bir bebek gibi değer verildiği yerde aşk var benim için. Ah hele bir de bir markayı baştan kurgulamak ya da yeniden konumlandırmak söz konusu ise işte karşılıklı aşk. Aynılaşmaya ne kadar da meraklıyız. Ben de ...
Uzun bir aradan sonra merhaba!
Aklımda yazacak pek çok şey var ama yeterli zamanı bulma konusunda ciddi zorlanıyorum son zamanlarda… 5 sorudan oluşan küçük bir araştırma hazırladım, teknolojinin yönü hakkında düşüncelerinizi merak ediyorum. Bu ay sonuna kadar aktif bırakacağım, zaman ayırırsanız sevinirim. Buraya tıklayarak erişebilirsiniz…
Bugün, Reuters’de okuduğum bir habere göre, Polo Ralph Lauren, cep telefonu üzerinden online satışa başlıyormuş. Dünyada genç nüfusun giderek teknoloji öncülerini de oluşturması, öngörü sahibi şirketleri de bu yöne yatırımlar yapmaya itiyor doğal olarak. Üstelik genç teknoloji öncülerinin gözünde de, genç, çağı ve teknolojiyi takip eden marka algısını da sağlıyor. Sizce de öyle değil mi?
Polo Ralph Lauren to launch shopping by cell phone
Thu Aug 14, 2008 8:14am EDT
By Martinne Geller
© Thomson Reuters 2008 All rights reserved
Bir önceki yazımı ne zaman yazmışım; 08 Temmuz’da; banka ile daha önce görüşüp, talep yaptığıma göre, bankacılık sözleşmem 3 hafta olmuş, hala gelmemiş. İlginç…
Buna karşılık Türkiye Bankalar Birliği, kredi kartlarından alınan yıllık ücretle ilgili bir açıklama yapmış bugün. Açıklamada, yıllık ücret uygulamasının hukuka uygun olduğu savunulmuş. Açıklamaya göre; “Maliyetleri oluşturan başlıca işlemler ve hizmetler; kart basımları, yurtdışından temin edilen kart plastikleri ve bunların üzerlerindeki çipler ile kart ve çip üzerine kart sahibine ilişkin bazı bilgilerin yazılması, operasyonel maliyetler, her ay düzenli olarak gönderilen ekstrelerin basım ve gönderilmesi maliyetleri, sigorta maliyetleri, uluslararası kredi kartı kuruluşlarına ödenen lisans bedeli ve çeşitli ücretler, müşteri hizmetlerini sağlamak için yedi gün yirmi dört saat çalıştırılan personele ödenen ücretler ve bunlara ilişkin yatırımlar ile teknolojik altyapı maliyetleri şeklinde sayılabilir.” (http://www.hurriyet.com.tr/ )
Bununla birlikte Ercan Kumcu’nun bugünkü Hürriyet’teki yazısı da okumaya değer;
http://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/9486957.asp?yazarid=7&gid=61&sz=68147
diyor ki, bankalarla müşterileri arasındaki ilişki çok özeldir. Bankalar müşterilerinin mali servetlerini (tasarruflarını) saklayan ve değerlendiren kurumlardır. İlişkiyi çok özel yapan da zaten işin bu yanıdır.
Bankalarla müşterileri arasındaki özel ilişki açıklık ve şeffaflık gerektirir. Karşılıklı itimadın oluşması şarttır. Birinin diğerini kandırdığı izlenimi hiçbir biçimde yaratılmamalıdır. Aksi takdirde, bu yöndeki izlenimler bankaları yaralar. Müşterilerin mali sisteme olan güvenini aşındırır.”
**
Benim kişisel olarak yaşadığım sorun bunlardan farklı olsa da özüne bakıldığında hatalı yaklaşımlar ve müşteri gözünde bankanın marka algısına verdiği zararlar bence aynı. Bankaların “hizmet” yatırımlarına bağlayarak gerekçe göstermeye çalıştıkları yüksek ücretler bir yana, ödediğimiz ücretlerden anlamlı hizmetler alabiliyor olsak, kimse bu kadar tepki göstermeyecek.
Istedikleri kadar “kendilerince” açıklasınlar, istedikleri kadar olumlu algı için “hizmet” ve/veya pazarlama yatırımı yapsınlar insanların, bizlerin, müşterilerin gözünde, algı ve güven duygusu kaybedilince, kolay kolay yerine gelmiyor.
Ve bankalar, pazarlama/marka yatırımları, CRM çalışmaları, altyapı güçlendirmekle uğraşadursunlar, odağı bazen kaybediyorlar, ne dersiniz?
Geçtiğimiz gün bankam, Finansbank’la yaşadığım bir soruna istinaden, kredi kartları pazarı hakkında bir şeyler söylemek istiyorum bugün.
Bir düşünelim, niçin kredi kartı kullanıyoruz? Hayatımızı kolaylaştırmak için? Cebimizde para taşıma riski yerine güvenli alışveriş için? (ki bunu debit kartlarla da yapıyoruz artık.) Kredili paraya ihtiyacımız olduğu için? Bu da bir neden ama artık pek çok kullanıcı, kartı bilinçli kullanmanın gereğini, ama acı ama tatlı bir şekilde öğrendi ki, kredi kartı ile borçlanılmaz, nakit çekilmez, çekilirse hayat boyu faiz ödemekten ana paraya sıra gelmez, biliyoruz artık ;) Hatta Finansbank en son çıkardığı ürün ve ilgili reklam kampanyası ile bunu oldukça etkili bir şekilde anlattı, dikkatleri üzerine çekti, diye düşünüyorum… Kredi kartı kullanmamıza ilişkin geriye kalan bir başka sebep de taksit olanağı. Yani bir veya birden çok sebeple Türkiye’de sürekli artan bir kredi kartı kullanımı söz konusu ve hepimizin hayatında malum, kullanmayan pek az ve hatta sadece şahıslar tarafından değil, şirketler tarafından da otomatik ödeme, aidat, sigorta prim ödemeleri gibi işlemlerde de tercih ediliyor.
BKM’nin web sayfasından aldığım verilere göre, (http://www.bkm.com.tr/) kredi kartı kullanımı, gerek işlem tutarı, gerekse işlem sayısı açısından sürekli artan bir trend içinde. Yani kullanıcı artıyor, kullanım yaygınlaşıyor. Ve bankalar arası kredi kartı rekabeti de her geçen yıl daha da kızışıyor. Toplam alışveriş işlem adedinin 500milyona, toplam kart sayısının 40milyona, toplam alışveriş işlem tutarının 2008 yılı ilk 4 ayında 49.000milyon YTL’lere vardığı bir pazardan söz ediyoruz. Bankaların blokaj süresince kullandığı rakamları siz düşünün!
Bu kredi kartları mevzusu biraz ilginçtir ve “vaka analizi” konusudur bence. Bankalar açısından baktığınızda müthiş bir markalar savaşı vardır. Kartlara isimler, anlamlar verilir, müşteri segmentlerine göre kişilik kazandırılır, markaya bağlı ürünler geliştirilir, ürüne ilave “fayda”lar katılır. Sonra büyük paralar harcanır iletişim yapılır, müşteri diğerini değil de onu seçsin diye…
Ancak kullanıcıların büyük bir çoğunluğunun bu “savaşın” bilincinde olmadan, kartın işlevine, tanıdığı müşteri temsilcisi/banka yetkilisi ya da kendisine sağladığı “prestije” göre seçimini yaptığını düşünüyorum. Pastanın büyük dilimindeki segment/müşteri için daha öte bir anlamı yoktur kartların, “yeterli nakitim olmasa da alışveriş yaparım, taksitle satın alabilirim” vs… Ustelik kart kullanıcısına “fayda”ymış gibi gösterilen özelliklerin kaçını, kaç kişi aktif olarak kullanıyor, bunu da merak ediyorum açıkcası…
Anlamakta güçlük çektiğim, bankalar kredi kartlarını tasarlarken, neden pek az kişinin kullanacağı “çok faydalı” yan özellikler yerine, basit ama işlevsel bir kaç faydaya ağırlık vermedikleri. Kimse kredi kartının şapkadan tavşan çıkarması beklentisi taşımıyor. (Çok özel müşteriler için tasarlanan, &Club gibi “prestij” marka ve kartları tenzih ediyorum, bu başka bir yazı konusu olur ancak) Ama böylesi büyük bir pazarda müşteri memnuniyetinin gerçekten, sözde değil, özde amaç edinilmesi gerekmez mi sizce de? Tüketiciye “düşünülmüş olma” duygusu, bir marka yaratıp, markaya bağlı ürünlere çoğunlukla da ürünün özünden uzaklaşmış “fayda”lar sağlayarak verilmiyor ki… Neden işlevsel ama basit olamıyor bu kredi kartları? Öyle ya, çilingire ihtiyacım olsa, kredi kartımın “asistans” hizmetini kullanmak aklıma gelecek son şey olur herhalde, onun yerine sigorta şirketimi ararım, özünden uzaklaşmamış bir amaca hitap eden bir ürün olarak, onu kullanırım. Neden böylesi bir pazarda farklılaşmak için, kredi kartından başka her işe yarayan ürünler tasarlayıp, markalar yaratıp, tonla para döküyor bu bankalar? Aslında toplanan “yıllık üyelik” ücretlerinden dahi ne büyük rakamlar ettiğini düşünürsek, belki de şaşırmamak lazım ama gerçekten merak ediyorum. Bu satırları okuyan ve kredi kartları alanında çalışan bir bankacı varsa, yorumlasın ne olur, gerçekten merak ediyorum…
Bir de tabi şu kısmı var, benim de Finansbank’la yaşadığım sorun şöyle bir sorun, başlangıçta kredi kartımın, ürün/marka özelliği olarak sunulan ve benim bu kartı kullanmama temel oluşturan bir şey, yıllar sonra pat diye, herhangi bir duyuru yapılmadan kaldırılmış ve duyurunun neden yapılmadığını sorduğumda açıklama olarak, söz konusu “şey”in bir kampanya olduğu ve kampanya bitimi hakkında bankanın herhangi bir duyuruda bulunma yükümlülüğü olmadığını, bununla ilgili açıklamanın da “imzaladığım” “bankacılık sözleşmesinde” olduğunu iddia ettiler. Talep ettim, bekliyorum sözleşmeyi. Ne çıkacak çok merak ediyorum. Ve kendi tabirleri ile “kampanya” olan bir şeyin, nasıl yıllarca sürüp, sonradan “pat” diye değiştirildiğini de…
Bu yaklaşımlar gerçekten işin özü ile, pazarlama ahlakı ile örtüşmeyen yaklaşımlar. Mobil iletişim gibi bir mecranın hayatımızın bu kadar içine girdiği bir ortamda özellikle de… Gerekli gereksiz her şeyin duyurusunu sms ile, e-mail ile yapıyorlar ve hatta otomatik santrale bağlı “yapay müşteri temsilcileri” cep telefonundan arayıp, bilgi verip, onaylıyorsanız x’e, onaylamıyorsanız y’ye basın, gibi “görüşmeler” yapmamızı “sağlıyorlar” ama… Ama… ;)
Bankalar ve kredi kartları pazarı, kendi aralarında (!) “rekabet” ededursunlar, müşteri gözünde ayrışmalarını sağlayacak, müşterinin/ tüketicinin “düşünülmüş olma” ihtiyacını/talebini karşılayacak anlamlı işler çıkarmadıkları, bu durumu göz ardı ettikleri duygusundayım. Komplike, bir çok “fayda” sağlayan ama özünde çok fazla işe yaramayan ürünlerle tercih edilme sebebi olmadıkları açık. Zaten kart mı marka, yoksa bankanın markası ardına sığınmış ürün grupları mı, bunu bilr ayrıştırmak çok zor henüz bu pazarda. Kimi bankalar, kredi kartlarında ayrı markalar oluşturup, ayrı müşteri segmentlerine yöneliyorlar, kimileri de bankanın bir bankacılık ürünü olarak sunuyorlar.
Kıssadan hisse: Kartımı iptal edeceğim, bankadaki hesabımı da kapatacağım, merakımdan sözleşmemi bekliyorum. Tercih sebebim olan hizmeti, yıllar sonra bir “kampanya” olarak sunmaya karar verdilerse, ben niye bu bankanın bu kartını kullanıyorum. Tercih ettiğim hizmeti gerçekten kartın bir özelliği olarak sunan ve bunu “ağız yaparak” ifade etmeyen başka bir bankanın kartını kullanırım. Müşteri benim, tüketici benim… Hoş, böyle bir pazarda benim çapımdaki bir Çekirge, bankasını değiştirse ne olur, değiştirmese!!! ;) Ama bir müşteri olarak, en azından “yıllık kart ücreti, hesap işletim ücreti, hizmet bedeli” isimleri altında kendi çapımda ödediğim paraları, “zırva” dinlemek için değil, hizmet almak için ödediğimi bilirim. Öyle değil mi?
Bu sabah gazetede okuduğum aşağıdaki haber ile, markalar dünyasının ve markalar savaşının yeni bir boyuta girmek üzere olduğu duygusuna kapıldım! Öyle ya, insanoğlu, yapay bulut yaratıp, onu da markaların logoları ile “şekillendirip” gökyüzüne salmaya hazırlanıyor.
Yakın bir gelecekte önce küresel markalarla başlayacak yeni bir akım ve hatta kabul görmüş yeni bir mecranın habercisi olabilir bu durum. 5th Element filminden hatırlarsınız, araç trafiği, karada değil, havadaydı ve binaların en üst katlarında dahi reklam panoları vs yer alıyordu. Bulutlarla birlikte durum biraz daha “animasyon” hal alacağa benziyor, gökyüzünde uçan arabalar, logolar… Anlaşilan o ki, gelecekte tv reklamcılığı “kitlelere ulaşma” alanındaki yerini, yeni bir mecra olarak gökyüzüne bırakacak, zira logo bulutlar üretilebiliyorsa, lazerle gökyüzünde reklam yayını da pekala olası görünüyor.
***
Logo bulutlar görülecek
Gökyüzüne baktığınızda ünlü bir markanın logosu şeklinde bulut görürseniz sakın şaşırmayın.
Olmaz olmaz demeyin. Artık gökyüzüne baktığımızda ünlü markaların logoları şeklinde bulutlar görmek olağan bir hal alacağa benziyor. Stres atmak için tatile çıkıp, plajda uzanıp gökyüzüne bakarak rahatlamak pek mümkün olmayacak. Çünkü artık ticari bulutlar geliyor. Gökyüzünü de kullanıp reklam bombardımanına tutacaklar. Nasıl mı? Hollywood’un özel efektler uzmanı Francisco Guerra, bulut makinasını geliştirdi. Makinaya doldurduğu sabun köpüğü ve helyum gazını karıştırıp, istediği şekilde bulutlar üretebiliyor. 60 kilometre menzili olan, “Flogos” adını verdiği bu “bulutlar” pek çok şirketin dikkatini çekti. Uluslararası dev şirketler, özellikle havanın açık olduğu yaz aylarında, turistik bölgeler üzerinde logolarını bulut şeklinde tepemizden geçirip reklam yapmayı son derece cazip buldular.
Haberin linki : http://www.hurriyet.com.tr/dunya/9166652.asp?m=1
.
Türkiye’de bu yıl 4.kez düzenlenen F1 yarışı yine Massa’nın birinciliği ile sona erdi. Sağolsun, bir arkadaşım sayesinde daha önce hiç yolumun düşmediği bir yere, Istanbul Park’a da gitme ve yarışı izleme şansı elde ettim. Benim yarışla ilgili notlarım daha çok organizasyonun yapısı hakkında. Zira motor sporları ve Formula 1, hakkında bırakın ahkam kesmeyi, üç-beş fikir beyan edemeyecek kadar ilgimin az olduğu bir alan. Ancak işin içinde 18 ülkede yapılan, dünyanın gözünün üzerinde olduğu ve neredeyse tüm yıla yayılmış bir “marka” ve büyük bir organizasyon olunca, pazarlama açısından bakmamak imkansız gibi geliyor. Üstelik, sürücülerin dünyanın en iyileri olmalarının yanında, yarış, mühendislik, teknoloji ve tasarımın da içinde olduğu müthiş bir takım oyununu temsil ediyor. İşte bu nedenlerle de organizasyon hem ülkemizin ve Istanbul’un temsili, hem de yarışın tv ekranında değil, yerinde daha çok izleyici kazanması açısından önem taşıyor. Ancak bilet fiyatlarının yüksekliği, yarış öncesinde, yarışseverler tarafından tepkiye yol açan bir unsurdu. Bu sabah da Hürriyet Gazetesi’nde okuduğum bir habere göre, F1’in patronu Bernie Ecclestone, Cumhurbaşkanı Gül’e seyirci azlığından dolayı dert yanmış. Habere göre geçen yıl, üç günde toplam 70 bin kişi yarışı izlerken, bu yıl bu rakam, 4 yılın en düşük seyirci sayısını oluşturmuş.
Paddock Club’ta organizasyon son derece güçlü, güvenli ve “havalı” görünürken, izleyici tarafında bu kadar zayıf olması da başka bir çelişki. Zira, F1 meraklılarına “merchandise” satın alma imkanı sağlayan, yiyecek ve habercilerin standlarının olduğu alışveriş alanında da fiyatlar oldukça yüksekti. Yabancıları çokluğu da gözlerden kaçmıyordu. Ulaşımla ilgili bilgiyi edinmek için, (özel araçla veya toplu taşıma ile) F1 hakkında yayın yapan birden fazla web sayfasını gezmek gerekiyordu. Toplu taşıma alanından, yarış alanına geçişte yönlendirmeler yetersizdi, tribünler arası ring seferlerini İETT üstenmişti ve araç çokluğuna rağmen, yönlendirmelerin yetersizliği ve dahası güvenlikteki ve/veya kapıda görevli personelin konu hakkındaki bilgisizliği bana göre organizasyonu “eksik” yapan önemli unsurlardan biriydi. Gelen ziyaretçilerin kaba tahminle %70’nin yabancı olduğu düşünüldüğünde özellikle… Bununla birlikte pistin ve arazinin büyüklüğü düşünüldüğünde, tribünlerin ne kadar yağmur, rüzgar ve güneş alabileceğini, üç gün süren yarışlarda bu durumun izleyicilerin “konfor”una ters açı oluşturduğunu, yanınızda bir sürü “ekipmanla” “piknik yapmaya” gider gibi, yarış izlemeye gitmek durumunda olmanın acayipliğini vs vs belirtmeden edemiyorum. Organizasyon Rock&Coke gibi bir organizasyon olsa, bu tür detaylar “acayip” olmayacak belki, ama milyonlarca dolarlık harcamaların, yatırımların, Formula One Paddock Club™ gibi stil ifadesi ve lüks tüketimin olduğu, ve hatta ticari buluşmaların yapıldığı bir alanda, üstelik de bilet fiyatlarının yüksekliği göz önüne alındığında, beklentiler de, algılar da, tercihler de değişiyor doğal olarak… Bambaşka ve daha güçlü bir organizasyonla veya daha makul bilet fiyatlarıyla, yarış çok daha fazla izleyiciyi, tv ekranlarının başına değil, yarış alanına çekerdi.
Ve son not: Kesinlikle çok değerli bir konumlama ve strateji olarak gördüğüm ve yine Hürriyet Gazetesi’nde yer alan bir haberi, Temsa yetkililerini kutlayarak iletmek istiyorum. Pazarlama cesaret ve strateji işidir.
***
Temsa Paddock’ta dünyaya otobüs pazarladı!
Formula 1’de yer almamasına rağmen üç yıldır İstanbul Park’ta paddock clup’ta misafir ağırlayan Temsa, bunu dünyaya açılmanın bir yolu olarak görüyor. Yurtışındaki 34 ülkenin distribütörlerinden oluşan 120 kişiyi İstanbul Park’ta ağırlayan Temsa’nın Genel Müdürü Mehmet Buldurgan, “Buraya gelen misafirlerimiz Türkiye’nin elçisi olarak ülkelerine geri dönüyorlar” dedi. Buldurgan, “Formula 1’de yer almamız parayla ölçülemez. Biz dünya markası olma yolunda bir hedef koyduk. Formula 1’de yer almamızda bunun bir parçası. Türkiye’nin markasını dünyaya satıyoruz” dedi. Sabancı Grubu, Bridgestone, Toyota ve Temsa’yla Formula 1’e ağırlığını koyan grup olarak dikkat çekti.
